رایــــان پی بتــــن

دال بتنی چیست؟ کاربرد و ویژگی های انواع دال بتن به زبان ساده

دال بتنی چیست
دال بتنی چیست؟ کاربرد و ویژگی های انواع دال بتن به زبان ساده
تاریخ ثبت :
جدول محتوا
دال بتنی چیست

ساختمان سازی یکی از مهمترین فعالیت‌ هایی است که در جامع به‌شکل‌ های مختلفی آن را می‌بینیم. اگر به تاریخچه ساختمان ‌سازی دقت کنیم می‌بینیم که مصالح و روش‌های مختلفی از قدیم به‌کار رفته‌اند. امروزه روش‌های قدیمی منسوخ شده‌اند و دیگر مورد تایید نظام مهندسی نیستند، به همین سبب از اجزای جدید و مورد تایید مانند دال بتنی استفاده می‌کنند. ما در این مقاله سعی داریم در مورد چیستی دال بتنی و کاربرد و مزیت‌هایی که دارد سخن بگوییم. برای کسب اطلاعات بیشتر با رایان پی بتن ما همراه باشید.

دال بتنی چیست و چه کاربردی دارد؟

دال بتنی محصولی است که از ترکیب آرماتور و بتن ساخته می‌شود و از مهمترین عضوهای سازه های مختلف می باشد و از صفحات بتنی تشکیل شده است که با گذر زمان و پیشرفت های تکنولوژی دال بتن انحنادار نیز ساخته و راهی بازار شد روش ساخت دال بتون به این صورت است که آرماتور از میلگردهای طولی و عرضی به فواصل مشخص‌ شده در کنار هم قرار می‌گیرند و داخل آنها بتن ریخته می‌شود. عرض و طول این دال بسته به شرایط‌ های مختلفی متغیر است و معمولا ۴ در ۴ متر هستند. از دال بتنی در ساختمان، سد، پل، تونل و با کاربری‌های متنوع سقف، فونداسیون، پیاده‌رو و ترافیک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربرد های دال بتنی

کاربرد های دال بتنی

  • درپوش کانال‌ ها
  • ساخت سقف و کف ساختمان
  • ساخت پیاده‌ رو یا معابر اصلی خیابان‌ ها و سنگ فرش
  • ساخت فونداسیون
  • شرکت‌ های آب و برق
  • روسازی جاده
  • تونل‌ سازی
  • کف سوله‌ ها
  • ساخت عرشه پل
  • کف کانکس
  • ساخت بالکن

انواع دال بتنی

از آنجایی که دال بتن کابردهای گسترده ای در سازه های مختلفی دارد دارای تنوع بسیار زیادی نیز می باشد که بر اساس کاربری ، روش های اجرا ، نسبت طول به عرض ، ماهیت تو پر و توو خالی بودن و شکل ظاهری تفکیک می شود :

  • کاربری : کف ، سقف ، فونداسیون و …
  • روش های اجرا : پیش ساخته ، برجا
  • نسبت طول به عرض : یک طرفه و دو طرفه
  • ماهیت : توپر ، توخالی ، ترکیبی
  • شکل ظاهری : تخت ، شیب‌دار ، قوسی ، گنبدی

دال بتنی تخت

دال بتنی تخت

دال تخت نوعی دال بتنی آرمه می باشد که مستقیما روی ستون های بتنی یا کلاهک ها قرار می گیرد و توسط ستون ها نگه داشته می شوند. ستون ها در این حالت وظیفه انتقال بار اعمال شده بر روی دال ها را بر عهده می گیرند. دال های تخت معمولا با ضخامت حداقل ۲۰ سانتی متر ساخته می شوند.

کاربردهای دال تخت :

  • ساختمان‌ های بلند و هتل‌ ها سازه‌ های صنعتی بزرگ ، پارکینگ، رمپ، انبار
  • سازه‌ هایی که سقف آنها نیاز به نگهداری توسط تیر ندارد.
  • سازه‌ هایی که با قالب‌ بندی کمتر قابل اجرا هستند.

چهار نوع از دال‌ های تخت :

  • دال تخت با سرستون
  • دال تخت با کتیبه
  • دال تخت با کتیبه و سرستون
  • دال تخت ساده (بدون کتیبه و سرستون)

انواع دال بتنی تخت

  • کاهش دادن وزن سازه
  • کم کردن ارتفاع طبقات در صورت عدم نیاز به سقف کاذب
  • تحمل بار های متمرکز و افزایش مقاومت برشی
  • اجرا در کم ترین زمان ممکن
  • پخش بهتر نور و ظاهر جذاب

معایب دال تخت :

  • محدودیت در اجرای دهانه‌ های بزرگ
  • تداخل با نصب تاسیسات در صورت استفاده از کتیبه
  • برای نگهداری از دیوارهای بنایی مناسب نمی باشد
  • ضخامت بیشتر نسبت به دال دو طرفه

اگر قصد خرید دیگر قطعات پیش ساخته بتنی دارید پیشنهاد میکنیم صفحه نیوجرسی بتنی را نیز مشاهده کنید.

مزایای دال بتنی تخت

این نوع دال معمولا روی ستون ها و تیر ها قرار می گیرد و ضخامت کمتری نسبت به دال بتنی تخت دارد ، زیرا در این سبک بارهای اعمالی ابتدا توسط تیر و بعد توسط ستون ها انتقال می یابند. قالب بندی دال معمولی نسبت به دیکر دال های بتنی بیشتر صورت می گیرد و به همین دلیل نیاز به استفاده از سرستون نیست.
ضخامت این نوع دال Conventional Slab بین ۱۰ تا ۱۵ سانتی متغیر است این ضخامت به بارهای سنگین که از ساختمان انتظار داریم بستگی خواهد داشت. دال بتنی معمولی به شکل مربعی با ابعاد ۴ * ۴ متر مربع بوده و تنها دو نوع میلگرد در دال های معمولی به کار برده می شود که عبارت اند از :

  • میلگرد های افقی که به عنوان میگرد اصلی شناخته می‌شوند.
  • میلگرد های طولی عمودی که به عنوان میلگرد توزیع شناخته می‌شوند.

حال بر اساس نسبت طول به عرض می توان دال بتنی معمولی را به دو دسته یک طرفه و دو طرفه تقسیم کرد.

سقف دال بتنی

سقف دال بتنی چیست؟

می توان به جرات گفت از اصلی ترین کاربرد های دال بتن ، اجرای در کف و سقف ساختمان می باشد. تمام یا بخشی از سقف دال بتنی از بتن معمولی ( آرمه ) ساخته شده است. سقف دال بتن اشکال مختلف با سطح مقطع های توپُر و توخالی دارد که به هر دو روش پیش ساخته و برجا قابل اجرا می باشد.

دال بتنی یک طرفه

دال بتنی یک طرفه

دال بتنی یک طرفه نوعی از انواع دال معمولی می باشد که از دو طرف توسط تیرها نگه داشته می شود. نسبت دهانه ی بزرگ تر به کوچیک تر در این نوع دال معمولا برابر با ۲ یت بزرگتر می باشد. دال بتنی یک طرفه بار اعمال شده را فقط در یک جهت تحمل می کند و به این معناست که خمش این دال ها در یک جهت صورت می گیرد البته برای پخش کردن یکنواخت بار و افزایش مقاومت دال در برابر مسائل ناشی از تغییرات آب و هوایی و جمع شدگی از میلگردهای طولی در دال یطرفه استفاده می شود. دال یکطرفه در اکثر مواقع برای ساخت ایوان ساختمان ها استفاده می شود.

یکی از ابعاد دال بینی یک طرفه که عرض آن می باشد ۴ متر و بُعد دیگر یعنی طول آن بیشتر از ۴ متر می باشد. میلگرد های به کار رفته در بُعد کوچک عرضی و بُعد بزرگ طولی هستند لازم به ذکر است تمامی دال های طره ای ( ایوان و بالکن ) نوعی دال یک طرفه محسوب می شوند.

دال بتنی دو طرفه

دال بتنی دو طرفه

دال بتنی دوطرفه نوع دیگری از دال معمولی می باشد که از چهار طرف توسط تیرها و ستون ها نگه داشته می شود. در صورتی که نسبت دهانه بزرگتر دال نسبت به دهانه کوچک تر از ۲ کمتر باشد و دال توسط تکیه گاه از چهار ظلعش پشتیبانی شود این دال بتنی را دو طرفه می نامیم.
در این نوع دال آرماتورهای اصلی باید از در دو جهت اجرا شوند  چون نیرو در راستای طولی و عرضی می شود و طول و عرضی بیشتر از ۴ متر دارند این سبک دال ها معمولا در اجرای کف و سقف ساختمان های چند طبقه مورد استفاده قرار می گیرند که نام دیگر آنها سقف دال بتنی دو طرفه نیز می باشد.

دال وافل

دال وافل ( دال مشبک )

Waffle Slab دال وافل نوعی دال بتن می باشد که از دو بخش تشکیل می شود بخش بالایی از سطی صاف که همان دال بتنی تخت می باشد و بخش پایین آن از شبکه ی تو خالی تشکیل می شود. شبکه ی توخالی به کار رفته باعث سبک تر شدن وزن کلی دال می شود بدون اینکه کمترین تاثیری بر پایداری و مقاومت سازه بگذارد.

دال بتن وافل معمولا در ساختمان‌ های عمومی مانند ایستگاه راه‌آهن، بیمارستان ها، مجتمع‌ های تجاری و فرودگاه ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. کاربرد اصلی این دال برای سازه‌ هایی با احتمال لرزش بالا و دهانه‌ های بلند با مقاومت بیشتر است.

بخش شبکه ای دال بتنی وافل با برداشتن قالب پس از بتن ریزی و مجموعه‌ای از تیرچه‌های دو طرفه تشکیل می شود. این نوع دال یک طرفه یا دو طرفه و با شبکه‌های چهارضلعی یا مثلثی قابل اجرا است. به طور کلی، سه روش برای اجرای دال وافل وجود دارد :

  • پیش ساخته کامل : ساخت این محصول به طور کامل در کارخانه صورت می‌گیرد و نیازی به اتصال قطعات نیست.
  • برجا : قالب‌ بندی و بتن‌ ریزی در محل پروژه صورت می‌گیرد.
  • پیش ساخت قطعات : دال بتنی وافل در کارخانه ساخته شده و اتصال قطعات در محل پروژه انجام می‌شود.

مزایای دال وافل

  • سبک وزن بودن بخاطر مصالح کمی که در آن به کار رفته
  • پایداری و لرزش کم
  • ظاهر زیبا و متفاوت
  • امکان جایگذاری تاسیسات ساختمانی در شبکه های تو خالی
  • امکان اجرای دهانه‌ های بلند
  • تحمل بالای بار سنگین

دال بتنی تیرچه ای

دال تیرچه ای بسیار مشابه با دال بتنی وال است با این تفاوت که شبکه های پایینی این دال از تیرچه های یک طرفه موازی تشکیل شده است. لازم به ذکر است که تیرچه ها روی تیر های اصلی بین دو ستون و در جهت عمودی آنها قرار می گیرند. در این مرحله با ساختن یک دال تخت روی تیرچه ها ، دال تیرچه ای به وجود می آید.

کاربرد این نوع دال نیز به مانند دال وافل در ساختمان های عمودی می باشد و حتی مزایا و معایب مشترکی با یکدیگر دارند. اما عمق دال‌ های وافل بیشتر و ضخامت بخش بالایی آنها کمتر از دال‌های تیرچه‌ ای است. همچنین فاصله بین تیرچه‌ ها در هر دو جهت برای دال وافل کمتر از دال تیرچه‌ ای است.

دال مجوف

دال مجوف

دال مجوف یا دال توخالی نوعی دیگر از دال آرمه پیش ساخته می باشد که در این نوع تمام ضخامت دال بتن ریزی نمی شود و فولاد بارهای کششی و بتن بار فشاری را تحمل می کند. دال مجوف در ساخت عرشه پل، سقف ساختمان‌ های پیش ساخته چند طبقه و پنل‌های سه بعدی دیوار بکار می روند.

همانطور که پیش تر نیز اشاره شد به دلیل پایین بود مقاومت کششی بتن، از فولاد برای تحمل نیرو های کششی استفاده می شود و عملا ناحیه تحت کشش بی استفاده بوده و بتن تنها نقش پُر کننده را دارد لازم به ذکر است که با به کار رفتن فولاد قیمت دال بتنی نیز به نسبت چشمگیری افزایش می یابد.

جالب است بدانید در دال های مجوف با استفاده از مصالح کمتر عملکرد مشابه با دال بتنی تو پر حاصل خواهد شد. دال بتنی مجوف به دو صورت پیش تنیده و غیر پیش تنیده ساخته می شود.

مزیت‌های دال مجوف

  • مقاوم در برابر آتش و عایق صدا
  • امکان نصب تجهیزات و تاسیسات در فضای خالی دال
  • اجرای سریع و آسان بخاطر پیش ساخته بودن
  • امکان اجرا در دهانه های بلند
  • سبک وزن بوده و قیمت اسلب بتنی تمام شده به همین دلیل پایین است
  • بدون نیاز به قالب بندی اضافی
  • وابستگی کمتر به نیروی انسانی

معایب دال مجوف

  • سخت بودن ساخت اتصالات برای بخش های پیش ساخته
  • برای جابجایی قطعات پیش ساخته به تجهیزات نیز داریم
  • برای دهانه های کوچک بصرفه و اقتصادی نمی باشد
  • نامناسب برای مناطقی که باد شدید می وزد
  • برای اجرا و جابجایی این نوع دال ها حساسیت بالایی نیاز است

دال بابل دک یا کوبیاکس

دال بابل دک یا کوبیاکس چیست؟

در واقع یکی از سیستم‌ های اجرای دال مجوف دو طرفه بتنی می باشد که در آن، ایجاد فضای خالی در ناحیه کششی بتن، توسط گوی‌ هایی از جنس پلی‌اتیلن صورت می‌گیرد. اخیرا، استفاده از این نوع دال در ساختمان‌ های عمومی مثل : ادارات، بیمارستان‌ ها، مدارس، پارکینگ‌ ها برج‌های تجاری و ساختمان‌ های مسکونی گسترش یافته است. دلیل این موضوع، مزیت‌های فراوان این نوع دال در مقایسه با سیستم‌ های قدیمی می باشد.
بابل دک در واقع یک نام تجاری برای نخوه ی اجرای دال دو محوره توخالی می باشد از دیگر نام های تجاری که از این سبک الگوبرداری کرده اند می توان به دال کوبیاکس و دال یوبوت اشاره کرد. تمام این دال‌ ها از اصول دال با هسته مجوف پیروی می‌کنند و ویژگی‌های تقریبا یکسانی دارند.

مزایای سیستم دال بتنی بابل دک و  سیستم های مشابه آن

  • سبک تر بودن، ضخامت کم‌ تر و هزینه تمام‌ شده پایین‌ تر
  • افزایش تعداد طبقات ساختمان
  • قابلیت اجرای دهانه‌ های بلند
  • صرفه‌ جویی در مصرف مصالح و کاهش اثرات مخرب زیست‌ محیطی
  • امکان استفاده مجدد از تجهیزات قالب‌ بندی در طبقات دیگر
  • عایق صدا، حرارت و لرزش
  • اجرا در اسکلت بتنی و فلزی
  • استفاده از پلاستیک بازیافتی

معایب دال بتنی بابل دک

  • اقتصادی نبودن برای دهانه‌ های کوتاه
  • محدودیت ضخامت سقف دال بتنی
  • نیاز به نیروی کار ماهر
  • احتمال تغییر شکل دادن
  • ظرفیت باربری کمتر نسبت به دال معمولی

دال بتنی بادوام

دال بتنی بادوام چیست؟

به نوع خاصی از دال مجوف گفته می شود که از مجموعه بلوک های توخالی که بطور منظم در کنار هم قرار گرفته اند ساخته می شود. این نوع دال ها معمولا برای افزایش مقاومت سازه در برابر حرارت بالا و در ساختمان های اداری، تجاری، مسکونی و بیمارستان ها مورد استفاده قرار می گیرد. جنس بلوک های این دال بتنی بوده و ابعادش حداقل ۲۰ سانتی متر می باشد. بنابراین ضخامت کلی دال بادوام بیشتر از ۲۰ سانتی‌متر خواهد بود.
برای اجرای دال بادوام پس از جایگذاری قالب، بلوک‌های بتنی در ردیف‌های مشخص با فاصله معین بر روی قالب چیده می‌شوند و میلگرد ها بین بلوک ها قرار گرفته و بتن ریزی انجام می شود.

مزایای دال بتنی بادوام :

  • سطح مقطع های سبک‌ تر، مصالح کمتری نیاز دارند و هزینه پایین‌ تر به همراه آلودگی زیست‌ محیطی کمتر به همراه دارند
  • امکان اجرای دهانه‌ های بلندتر وجود دارد
  • بهبود ویژگی عایق بودن در برابر حرارت و صدا به دلیل فضای خالی درون دال بادوام

معایب دال بتنی بادوام :

  • برای اجرای آن به نیروی کار ماهر نیاز است
  • احتمال آسیب دیدن بلوک‌ ها در حین جابجایی
  • خمش بسیار زیاد
  • برای پروژه های کوچک صرف اقتصادی ندارد
  • تعمیر و نگهداری دشوار

مزیت‌های استفاده از دال بتنی چیست؟

  • دال بتنی برای ایجاد یک محیط امن ساخته می‌شود. یعنی در برابر شرایط جوی مثل باد و طوفان یا زلزله ساختمان را محکم می‌نماید. در این صورت می‌توان در مورد استحکام سازه اطمینان داشت و طبقات بیشتری را برروی آن ساخت.
  • مزیت دیگر آن تحمل بار سنگین ساختمان است به طوری که وزن سازه بر روی این دال‌ها و تیرهای اطراف منتقل شود و از روی فونداسیون برداشته شود تا سازه در برابر هر حادثه‌ای مقاومت بیشتری داشته باشد. البته ساخت سازه باید برروی زمین مستحکمی انجام شود.
  • مزیت دیگر دال بتنی ایجاد یک سطح صاف است که در این صورت گچ‌کاری برروی آن آسان‌تر می‌شود اما در مکان‌هایی که سطح ناهموار دارد مصالح ساختمانی مثل گچ و سرامیک به سختی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
  • یک عایق عالی در برابر سرما و گرما خواهد بود و در آینده از هدر رفت انرژی جلوگیری می‌کند و صرفه اقتصادی خوبی دارد.

انواع دال بتنی کدامند و چه کاربردی دارند؟

دال بتنی انواع متنوعی دارد که برای هر کدام از قسمت‌های ساختمان مانند سقف، کف و دیوار به طور مجزا از آنها استفاده می‌کنند. به معرفی انواع آنها می‌پردازیم.

دال بتنی فونداسیون

دال بتنی فونداسیون

دال فونداسیون یک محصول منسجم و به‌هم پیوسته است یعنی تمامی میلگردهای به‌کار رفته در آن بهم گره می‌خورند تا در مواقع زمین لرزه آسیبی به آن وارد نشود. هنگامی که اسلب یا دال تولید می‌شود باید زمین مورد نظر از استحکام کافی برخوردار باشد تا بعدا اسلب دچار شکستگی در بافت خود نشود.

دال بتنی تمامی وزن یک سازه بزرگ چندین طبقه را می‌تواند در خود نگه دارد بدون آنکه از مقاومت آن کاسته شود. در هنگام بتن ریزی باید دقت زیادی در نوع بتن و کیفیت آن داشت. دال در موقعیت مورد نظر قرار می‌گیرد و داخل آن توسط بتن‌ریز، بتن آماده ریخته می‌شود‌.

دورتا دور دال را پلاستیک یا آجر قرار می‌دهند؛ این عمل در هنگام بتن ریزی به کیفیت کار کمک می‌کند. ممکن است به‌دلیل ریختن یکباره بتن، دال از هم باز شود به‌همین‌دلیل در پشت کار از آجر استفاده می‌کنند. بعد از محکم‌شدن آجرهای پشت کار را خارج می‌کنند.

دال بتنی سقف

دال سقف یک سطحی است که از مواد فولادی و آهنی ساخته شده که برای ساخت سقف استفاده می‌شود. هر چه دال بتنی در سقف محکم‌تر باشد ایجاد سقف دوم بهتر  خواهد بود. دال سقف خود انواع مختلفی دارد که آنها را معرفی می‌کنیم.

دال تخت اولین نوع دال برای سقف است. در مواقعی که ستون‌ها نزدیک به‌هم باشند و نیازی نباشد که سنگینی برروی تیرها قرار بگیرد از دال بتنی تخت استفاده می‌شود. معمولا از دال‌های تخت برای خانه‌های چند طبقه استفاده می‌کنند. به این نوع دال،دال قارچی نیز گفته می‌شود که مانع از بار منفی می‌گردد.

دال عرشه فولادی از دیگر نوع دال‌های بتنی به شمار می‌رود که در ساختمان سازی موارد استفاده زیادی دارد. هنگامی که ورق‌های فولادی در سقف قرار می‌گیرند بتن بر روی آنها ریخته می‌شود و به عنوان یک دال بتنی معرفی می‌شوند. ورق‌های گالوانیزه که دارای موج هستند برای این کار پیشنهاد می‌شوند، زیرا موج‌های آن به صورت عاج در تقویت بتن ارزشمند هستند. این نوع دال بتنی از دیگر موارد ارزانتر هستند.

یک نوع دیگر دال بتنی نیز وجود دارد که بار مرده و یا زنده را تنها به یک طرف هدایت می‌نماید که در این صورت مقاومت در برابر زلزله کمتر می‌شود. این دال بتنی به نام تیرچه نیز معروف است. اغلب برای ساخت سقف‌های سبک استفاده می‌گردند و از قیمت خوبی برخوردار است.

نوع محاسبه دال بتنی چگونه است؟

 برای محاسبه میزان بتن و میلگرد یا گالوانیزه باید به صورت تخصصی بررسی کرد؛ تا میزان نیاز مشخص شود. اما به طور کلی این موارد در ساخت دال بتنی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

  • محاسبه هر نوع بار زنده یا مرده برای ساخت دال بتنی از اهمیت زیادی برخوردار است. برای اینکار تمامی فونداسیون و سقف و دیوار مورد بررسی قرار می‌گیرد.
  • عمق هر دال براساس متراژ بنایی که باید انجام شود بررسی می‌گردد. محاسبه خمش و نوع میلگرد در آماتور نیز مهم است.

تقسیم فولادهایی که در این سازه به صورت کششی باید قرار بگیرند. دال یک طرفه یا دو طرفه هر کدام نوع محاسبه متفاوتی را دارند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *